Cymdeithas Hanes Mechell

Hafan


Addysg


Cegin Filwr


Anglesey Trading Company


Cyfweliadau


Brynddu a’r Dyddiaduron  


Yr Eglwys


John Elias


Ffair Mechell


Maes Mawr


Coeden


Melinau


Yr Oriel


Syr Owen Thomas


Y Feddanen

a’r Wygyr


William Jones,

Mathemategydd


Fortunatus Wright,

Herwlongwr


Jos Y  Crown


Cofeb Llanfechell


 Capeli Llanfechell


Ol cnydau yng Ngharrog

Yr Hen Lan

Enwau Lleoedd

Robert Williams, Blaenor

Swyddfa’r Post

Gweirydd ap Rhys

Demograffeg Llanfechell 1851 a 1901

Mynwent Llanfechell

William Bulkeley a thlodion Llanfechell






Mona Marble , Maes Mawr, Llanfechell

gyda diolch i Mrs Eluned Jones, Maes Mawr

Hen ffermdy Maes Mawr

Mae’r hanes yn gysylltiedig â fferm Maes Mawr, Llanfechell, ac yn dyddio’n ôl i hanner cyntaf y bedwaredd ganrif a’r bymtheg.

Beth yw ‘Mona Marble’?

 Diffiniad: Craig Ophicalcite o gyfres metamorphig Ynys Môn

 Ymddangosiad: Wedi ei thrin, mae’n edrych fel marmor.

 Ble mae’r dystiolaeth?                               


Daearegol:

********************************************************* *

********************************************************* *

Mae Map 1891, a welir ar safle www.old-maps.co.uk yn dangos bodolaeth chwarel ar dir Maes Mawr, rhwng y ffermdy a chapel Ebeneser.

Yr hen chwarel fel mae’n edrych heddiw

Mae dau fath o’r graig ar gael.Dyma luniau o ddarnau mawr sydd ar y wyneb, wrth ymyl y chwarel.

gwyrdd

piws

Hanesyddol:

Ceir cyfeiriadau mewn dogfennau megis y ‘National Gazetteer 1868’ a

‘A Topographical Dictionary of Wales, Samuel Lewis, 1833’ sy’n sôn am Llanvechell, Llanbadrig a Cemmes(Cemmaes). Disgrifir y graig fel ‘serpentine’ a ‘verd antique’

www.genuki.org.uk/big/wal/AGY/Llanfechell/Gaz1868.html#NatGaz

www.genuki.org.uk/big/wal/AGY/Llanfechell/Gaz1868.html#Lewis

www.genuki.org.uk/big/wal/AGY/Llanbadrig/Gaz1868.html#Lewis

 Mae sôn am safleoedd eraill ar Ynys Môn, megis Rhoscolyn, Penrhosligwy a Llandyfrydog.


 Beth yw cysylltiad George Bullock â’r hanes?

Casglwyd llawer o wybodaeth amdano, a’i gysylltiad gyda Maes Mawr, gan Clive Wainwright, Lucy Wood a Timothy Stevens, a welir mewn llyfr o’r enw ‘George Bullock, Cabinet Maker’, John Murray,(Publishers) Ltd, mewn cydweithrediad â H. Blairman & Sons Ltd, Llundain, 1988.

Rydym yn ddyledus i’r diweddar Syr Kyffin Williams am gymryd cymaint o ddiddordeb yn yr hanes, a sicrhau fod cynrychiolwyr o Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Lerpwl ac eraill wedi ymweld â Maes Mawr yn ystod yr ugain mlynedd olaf.


Beth sydd ar ôl o’i waith heddiw?

                  e.e.                  

                The Art Fund                            www.artfund.org

             V + A Purchase Grant Fund                  www.vam.ac.uk


Speke Hall, Lerpwl


Lluniau drwy garedigrwydd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol


Castell Penrhyn

www.nationaltrust.org.uk

( Penrhyn Castle,Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Centurion Press Ltd, Llundain, 1991)


Yn Lleol




Cliciwch ar y lluniau i’w gweld yn fwy.

yn ôl i frig y dudalen

Yn y waliau-  Rhai sydd wedi sefyll am flynyddoedd maith


Rhai sydd wedi cael eu hatgyweirio neu eu codi yn ystod y blynyddoedd diwethaf, gan Bryn Owen sy’n gweithio ar y fferm.


O gwmpas yr hen dŷ – ger yr hen bwmp dŵr


Hen stepen drws